Uroda tymczasowości – wywiad z Eweliną Woźniak – Szpakiewicz

fot. Weronika Szmuc

Rozmawiała Monika Zacharska

 

 

 

 

 

 

Ewelina Woźniak-Szpakiewicz to artystka “wielofunkcyjna” – architekt, urban explorer, muzyk. Od roku 2008 jest doktorantką na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej w Instytucie Projektowania Artystycznego. Zawodowo związana jest z firmą Mofo Architekci, prowadzi również pracownię projektową Up Studio. Do jej zainteresowań należy problematyka wpływu mobilnych i tymczasowych form architektonicznych i artystycznych na kształt współczesnej przestrzeni publicznej. Jak sama przyznaje, projekt „Dobra Inwestycja” realizowany podczas ArtBoom Tauron Festivalu to jej pierwsze doświadczenie związane z festiwalem sztuki w przestrzeni publicznej. Ewelina dodaje: Badaniem i obserwowaniem przestrzeni publicznej intensywnie zajmuję się od kilku lat, i jest to dość mocno związane z doktoratem, w którym analizuję przestrzeń  publiczną w kontekście nowych mobilnych form pojawiających się tymczasowo we wnętrzach miejskich.

“Sztuka powinna wychodzić do ludzi.” – wywiad z Rozalią Kostką.

Rozmawiała Iga Urbańska

fot. Martyna Woch

Nagrodzona w tegorocznej edycji Fresh Zone, Rozalia Kostka jest studentką wydziału rzeźby krakowskiej ASP, ale jej twórczość nie ogranicza się do studiowanej dziedziny, znana jest przede wszystkim ze swoich prac przeznaczonych do eksponowania w przestrzeni publicznej oraz projektów związanych z planowaniem przestrzeni. Jak sama twierdzi często inspiracją stają się dla niej absurdalne skojarzenia, niekonwencjonalne zachowania i prowokacja. Projekt dla ArtBoom nie jest jej pierwszym doświadczeniem związanym z festiwalem sztuki w przestrzeni publicznej, brała udział w warszawskich Przemianach oraz w „Siete en Ligne” w Belgii.

Porachunki w toku!

Monika Zacharska

11 czerwca, czyli dzień inauguracji Art Boom Tauron Festival, był również pierwszym dniem rozpoczęcia projektów realizowanych w ramach konkursu Fresh Zone. Jednym z projektów są Porachunki z grupą Łuhuu!, a jako że rolki do paragonów przygotowane przez artystki są już w sklepach, udaliśmy się na mały rekonesans z przebiegu akcji.

Z Banachami jak w domu

Magdalena Kowalik

Jak poruszyć problem bezdomności, by w nienarzucający się sposób dotarł on do szerokiej publiczności? Zastanawiali się nad tym artyści z Poznania Agnieszka Popek–Banach i Kamil Banach. Razem żyją, razem pracują, razem mieszkają. Ideę swojego miejsca na ziemi wcielili w projekt Home Sweet Home przygotowany na konkurs Fresh Zone. Wycieraczki, które symbolizują przekroczenie progu domu i wejście w bezpieczną prywatną przestrzeń, zostaną umieszczone w miejscach, w których na co dzień możemy spotkać bezdomnych – ludzi, do widoku których jesteśmy przyzwyczajeni, bo stanowią część krajobrazu miejskiego.

Śladami Allena Ginsberga po Krakowie z Agatą Dutkowską

Magdalena Kowalik

Allen Ginsberg – postać nietuzinkowa i frapująca do dziś, kluczowe ogniwo amerykańskiej kontestacji lat sześćdziesiątych. Lider beatników i ikona kontrkultury. To właśnie on zainspirował Agatę Dutkowską do stworzenia projektu na konkurs Fresh Zone. Artystka udała się śladami poety po Krakowie, mieście, które Ginsberg odwiedził trzykrotnie, w latach sześćdziesiątych, osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Zderzenie tego charakterystycznego poety, otwarcie mówiącego o swej homoseksualnej orientacji seksualnej, z Krakowem stało się główną ideą przyświecającą projektowi Dutkowskiej.

Dobra inwestycja Eweliny Woźniak-Szpakiewicz

Dominik Antonik

Przestrzeń publiczna odbierana jest mieszkańcom na różne sposoby i na różnych poziomach. Projekt Non-Kraków zwraca uwagę na symboliczne losy reprezentacyjnych dzielnic Krakowa, których wartość antropologiczna została zniesiona przez funkcję ekspozycyjną. Stworzenie z miasta muzeum, w którym wszystko służy tylko i wyłącznie zwiedzającym, wiąże się z utratą jego atrakcyjności dla mieszkańców, co komplikuje jego tożsamość i prowadzi do przestrzennego rozkładu.

Obok postępującego procesu symbolicznego wydziedziczania mieszkańców ze związku z Krakowem zachodzi proces równie groźny i równie gwałtowny, na który Ewelina Woźniak-Szpakiewicz zwraca uwagę w projekcie Dobra inwestycja. To, co nazywamy przestrzenią publiczną i co bezpośrednio stanowi o związku mieszkańców z miastem jako całością, systematycznie się kurczy, przechodząc w ręce prywatnych właścicieli.

Spacer w chmurach z grupą Might

Magdalena Kowalik

Kto będzie przechodził krakowską ulicą Nową podczas trwania ArtBoom Tauron Festival, może odkryć swoją podobiznę na fasadzie jednej z kamienic. Nie będzie ona jednak zwyczajna. Artystki z Grupy Might przeniosą przechodniów w świat animacji, generując przestrzeń w czasie rzeczywistym. Projekt Chmury, realizowany w ramach konkursu Fresh Zone, poruszy istotną kwestię architektury przyszłości.

Rozalia Kostka – Non-Kraków

Dominik Antonik

Krakowski rynek wraz z przylegającymi doń ulicami uważany jest za serce miasta. To reprezentacyjna dzielnica Krakowa oddzielona od pozostałych Plantami i symbolicznym murem obronnym wraz z basztami i bramami miejskimi. Odrębność Starego Miasta dodatkowo podkreśla obowiązująca tam strefa ograniczonego ruchu – na ten teren wjeżdżać mogą jedynie ci, którzy posiadają odpowiednią wizę. Ścisłe centrum Krakowa funkcjonuje jak miasto w mieście i właśnie na tej relacji – między Krakowem a Starym Krakowem – skupia swoją uwagę Rozalia Kostka.

Na ulicach prowadzących do centrum miasta pojawią się znaki drogowe informujące o opuszczaniu Krakowa. Pomysł prowokacyjny i chyba nie mający wiele wspólnego z żartem, bo nikt, widząc majaczącą na horyzoncie wieżę mariacką, nie uwierzy, nie nabierze się, bo będzie pewien, że nie opuszcza miasta, ale przeciwnie, zagłębia się weń, jest coraz bliżej jego fundamentów.

Ale jeśli nie chodzi o opuszczenie administracyjnych granic Krakowa, to o co? Czy możemy mówić o innego rodzaju granicach? Te podstawowe pytania, do postawienia których sprowokuje projekt Non-Kraków, odsyłają do problemu tożsamości miasta i jego związku z mieszkańcami.

Oko Magdaleny Lazar

Dominik Antonik

Magdalena Lazar podczas ArtBoom Tauron Festival zamruga do krakowian okiem. Nie będą to jednak zwykle zaloty, czy kobiece zaczepki i prowokacje. Projekt nie ma nic wspólnego z subtelnym uwodzeniem, bo artystka pozbawiona jest możliwości dyskretnego spuszczenia powiek, zarumienienia się i udawania, że spotkanie się z kimś wzrokiem to był przypadek, że nie śmiała, nie miała takiej intencji i w ogóle nie ma o czym mówić…

Nie może uciec swoim wzrokiem, ani ukryć ciekawskiego oka z prostej przyczyny – gałka oczna, która spod Teatru im. Juliusza Słowackiego  będzie spoglądać na krakowian, urosła do nieprzeciętnych rozmiarów. Kiedy ludzkie oko osiąga objętość kilku centymetrów, objętość gałki ocznej, o której mowa, wynosi kilkanaście metrów sześciennych.

Michał Hyjek – “Peryszkop”

Dominik Antonik

Peryskop to przyrząd optyczny, który służy do obserwacji obiektów znajdujących się poza polem widzenia obserwatora. Nikomu zresztą nie trzeba tłumaczyć, jaką funkcję pełni w łodziach podwodnych, czy czołgach. O ile wykorzystanie peryskopu w pojazdach wojskowych nie budzi wątpliwości i nie wymaga dodatkowych wyjaśnień, o tyle umieszczenie go w przestrzeni miejskiej zmusza do ponownego przemyślenia funkcji tego urządzenia, a przede wszystkim relacji jaka zachodzi między obserwującym a obiektem, który peryskop pozwala mu dostrzec.

Michał Hyjek zainstaluje trzy peryskopy na Rondzie Mogilskim, a ten militarny element nie będzie tam obcy. W miejscu dzisiejszego ronda wznosił się dawniej Bastion V „Lubicz”, zbudowany przez wojska austriackie w latach 60 XIX wieku i wchodzący w skład kompleksu fortyfikacyjnego obejmującego cały Kraków i okolice. W latach II wojny światowej zabudowania fortu pełniły rolę magazynów i w ten sposób funkcjonował aż do lat 50 XX wieku, kiedy to fort został zburzony i przysypany ziemią, bo właśnie przez środek dawnych zabudowań została wytyczona droga do Nowej Huty.

To, co komunistyczne władze zdecydowały się zniszczyć i zasypać, w ostatnich latach odkopano i odrestaurowano, odsłaniając ruiny dawnych fortyfikacji. Decyzja ta nie była politycznym sprzeciwem, tylko skutkiem kompleksowej przebudowy Ronda Mogilskiego, która jedno z najbardziej zakorkowanych i zdehumanizowanych miejsc w Krakowie miała przerobić w sprawnie działający i przyjazdy dla człowieka węzeł komunikacyjny.